W jaki sposób powstaje smog?
– Smog powstaje w wyniku splotu kilku czynników. Zanieczyszczeniu atmosfery pyłami zawieszonymi i gazami musi towarzyszyć brak ruchów powierza, mgła lub para wodna. Brak ruchów powietrza powoduje bowiem, że zanieczyszczenia nie przemieszczają się, „wiszą” w powietrzu, a przez to dopuszczalne normy zawartości pyłów PM10 i PM 2,5 oraz np. związków siarki czy azotu są wielokrotnie przekraczane.

Podobno są dwie odmiany smogu? Jakie?

– Rzeczywiście, smog występuje w dwóch odmianach: fotochemicznej i siarkowej. Pierwsza jest spotykana na obszarach klimatu tropikalnego lub subtropikalnego, gdy smog tworzy się głównie ze spalin samochodowych zawierających czad, węglowodory i tlenki azotu. Te substancje pod wpływem promieniowania słonecznego reagują ze sobą, tworząc substancje silnie utleniające.

Natomiast smog siarkowy, który jest spotykany w naszym klimacie, powstaje na skutek przede wszystkim spalania węgla w domowych kotłowniach. Smog oznacza wtedy wysoką koncentrację sadzy, tlenków węgla i siarki w powietrzu. U nas smog występuje zazwyczaj w okresie jesienno – zimowym, gdy słabym wiatrom towarzyszy wysokie ciśnienie.

Czy każdy dym, jaki widzimy nad miastem to smog?

– Nie, często jest to po prostu zwykła mgła, a nie smog. W przypadku smogu można łatwo wyczuć w powietrzu zapach gazów, choćby związków siarki.

Stan jakości powietrza badają stacje pomiarowe, ale co robić, gdy w pobliżu takiej stacji nie ma?

– W takim przypadku do oceny jakości powietrza wykorzystuje się metody modelowania matematycznego w oparciu o wyniki inwentaryzacji emisji i obliczenia jednym ze zwalidowanych modeli spełniających ustawowe kryteria jakościowe. Inny sposób to metody obiektywnego szacowania, w którym bazuje się na wynikach ze stacji o podobnym charakterze i lokalizacji.

Jak możemy zadbać o czystość powietrza?

– Warto zainwestować w sprawny kocioł najnowszej generacji opalany węglem, a w mieście można podpiąć się do ciepło systemowe. W razie możliwości należy tez sięgnąć po odnawialne źródła energii lub gaz.

Można też zastanowić się nad ociepleniem domu, aby zmniejszyć zapotrzebowanie na ciepło i to nawet o 50-60%. Dzięki temu zużyjemy mniej paliwa, a więc mniejsza będzie też emisja pyłów i gazów przez nasz komin.

Możemy też zamiast jeździć samochodem, przesiąść się do autobusu lub tramwaju, pociągu albo w mieście korzystać z roweru.

Co oznaczają skróty PM10 i PM2,5?

– PM10 to symbol pyłu zawieszonego o średnicy ziaren do 10 mikrometrów, a PM2,5 – do 2,5 mikrometra.

Co to jest niska emisja?

– Jest to emisja pyłów i szkodliwych gazów na wysokości do 40 metrów. I ta definicja dotyczy przede wszystkim zanieczyszczeń z domowych pieców grzewczych, niedużych, lokalnych kotłowni opalanych węglem oraz z samochodów i innych pojazdów z silnikami spalinowymi.

Co to jest wtórna emisja pyłów?

– Polega ona na unoszeniu się pod wpływem ruchu samochodów pyłów z brudnych i będących w złym stanie technicznym dróg. Poza tym, tego typu pyły mogą być też wznoszone przez wiatr np. z hałd węgla i kopalń piachu.